Povodom zloupotrebe historije kojom vlada Republike Bugarske prijeti blokadom početka pregovora između Brisela i Skoplja u procesu everopskih integracija Sjeverne Makedonije, grupa historičara iz postjugoslavenskih zemalja, koja je ove godine inicirala potpisivanje Deklaracije „Odbranimo historiju“, uputila je Protest protiv zloupotreba historije u procesu evropskih integracija Sjeverne Makedonije.

Kako se u njihovom saopćenju navodi, sukobi oko historije i historijskih simbola ponovo su važna politička tema u Jugoistočnoj Evropi. Posljednjih mjeseci vlada Republike Bugarske prijeti blokadom početka pregovora između Brisela i Skoplja, tražeći od Sjeverne Makedonije da prihvati „historijsku istinu“ da makedonski identitet i jezik imaju bugarske korijene i da su makedonsku naciju stvorili Tito i Kominterna.

“Polazeći od stavova izraženih u Deklaraciji „Odbranimo historiju“ mi potpisnici ovog pisma izražavamo protest i osudu ovog slučaja historijskog revizionizma i zloupotrebe historije u političke svrhe. Smatramo da je takav pristup opasan ne samo za historiju kao humanističku disciplinu, već i za demokratiju i prosperitet regiona, ali i same Evropske unije. Nametanje „historijskih istina“ je neprihvatljivo i opasno. Stvaranje makedonske nacije se ne razlikuje od načina na koje su nastale sve druge nacije, a pravo na samoopredjeljenje je osnovno ljudsko pravo”, navode potpisnici Protesta.

Zbog toga od historičara u Sjevernoj Makedoniji i Bugarskoj, ali i u svim zemljama regiona, traže da budu profesionalni i da se suprotstave zloupotrebama svoje discipline.

“Od političara tražimo da vode odgovorne politike, da ne podržavaju historičare koji potpiruju nacionalističke konflikte i da ne vrše pritiske koji dovode do falsifikovanja prošlosti. Od evropskih institucija i država tražimo da reagiraju na zloupotrebe historije, poštujući osnovne principe Evropske unije koji su ovih dana na Balkanu i u Evropi ugroženi, kao što su različitost, antifašizam i demokratija. Evropska unija je stvorena kao lijek protiv loših iskustava iz prošlosti i zato ne dozvolimo da se iskrivljavanjem historije uništavaju principi na kojim se temelji ideja o ujedinjenoj Evropi”, navode oni.

Potpisnici pisma kažu kako ovim daju podršku intelektualcima i historičarima u Sjevernoj Makedoniji i Bugarskoj koji se otvoreno suprotstavljaju političkim pritiscima i bore za zaštitu svoje profesije i profesionalnih standarda.

“Samo solidarni možemo savladati ozbiljne prepreke koje stoje ispred nas!”, stoji u tekstu Protesta protiv zloupotreba historije u procesu evropskih integracija Sjeverne Makedonije koji potpisuju:

Prof. dr. Dubravka Stojanović, Univerzitet u Beogradu
Prof. dr. Husnija Kamberović, Univerzitet u Sarajevu
Prof. dr. Tvrtko Jakovima, Sveučilište u Zagrebu
Prof. dr. Božo Repe, Univerzitet u Ljubljani
Doc. dr. Adnan Prekić, Univerzitet Crne Gore
Dr. Snježana Koren, Sveučilište u Zagrebu
Dr. Milivoj Bešlin, Univerzitet u Beogradu.