U Evropskom parlamentu danas će biti održana sjednica na kojoj bi trebalo da bude usvojena rezolucija kao upozorenje da će protiv Evropske komisije biti podnesena tužba ukoliko ne primijeni novu regulativu, prema kojoj je pristup fondovima EU uslovljen poštovanjem vladavine prava.

Zakon koji je usaglašen u decembru, ali je suspendovan u praksi, predstavlja obezbjeđivanje novca EU od zloupotrebe gdje, primjera radi, politizovani sudovi ne garantuju pošteno suđenje za pritužbe prema tenderima o projektima koje finansira EU.

Ovaj akt na snagu je stupio 1. januara, ali je Evropska komisija saopštila da će početi primjenu kada budu spremne adekvatne smjerenice, što je proces koji bi mogao biti odgođen pravnim pritužbama na regulative iz Poljske i Mađarske.

Protiv obje zemlje pokrenuta je zvanična istraga EU za kršenje vladavine prava, zbog čega bi mogle ostati bez više milijardi evra iz fondova EU kada bi zakon bio primijenjen. Za obradu njihovih tužbi na sudu u EU bilo bi potrebno više godina i Evropska komisija ne želi da objavi smjernice prije presude.

Smjernice EU nisu neophodne da bi zakon bio primijenjen, ali zvaničnici ističu da su dio dogovora postignutog sa Varšavom i Budimpeštom, čime je primjena odgođena do perioda nakon parlamentarnih izbora u Mađarskoj 2022. godine.

Evropski parlament u Nacrtu rezolucije navodi da slični dogovori nisu u skladu sa ulogom Evropske komisije kao zaštitnika prava u EU.

Parlament je u rezoluciji Evropskoj komisiji dao rok do 1. juna da uradi smjernice kako bi zakon mogao biti primijenjen ili će biti suočeni sa tužbom.