Putem programa “EUforbiznis” Evropska unija sufinansira 82 projekta u Bosni i Hercegovini ukupne vrijednosti 9,7 miliona eura. Značajan iznos od tri miliona eura odnosi se na bespovratna sredstva za sektor poljoprivrede, proizvodnje hrane i ruralnog razvoja. Dodatni paket ove vrste direktne pomoći proizvođačima realizuje se za ublažavanje posljedica pandemije koronavirusa. Provjerili smo kako je realizovan jedan od projekata primijenjen na jednoj farmi u Kozarskoj Dubici.

Farma “Arsenić” primarno se bavi proizvodnjom mlijeka. Trenutno na muži ima 90 krava i projektom potpomognutim novcem Evropske unije potpuno je automatizovala proizvodnju. Vlasnik kaže da je ovaj sistem do sada bio instalisan samo na polovini farme sada unaprijedio i pojednostavio manipulativni dio posla.

MILORAD ARSENIĆ, vlasnik farme “Arsenić”, Kozarska Dubica

“Mi smo tu sada više u nadzoru nekom proizvodnje. Imamo više vremena da se posvetimo zdravlju životinja, higijeni i za neke druge stvari. Dobili smo dosta više vremena, a dobili smo i dosta više informacija koje nam služe za bilji menadžment i rad”.

Osim robotizovane muže, sistem omogućuje praćenje aktivnosti životinja i što je posebno važno prikuplja podatke o reprodukciji krava. Projekat vrijedan 286 hiljada maraka, EU je sufinansirala sa 60 posto novca. Arsenić cijeni da je riječ o najznačajnijoj podršci koju je do sada dobio kandidujući

Glavni alat za podršku poljoprivrednicima u BiH jeste Fond za dodjelu bespovratnih sredstava. Nakon što je 2019. godine EU učestvovala sa 2,1 milion eura u projektima vrijednim gotovo 4,5 miliona eura, tokom prošle 2020. godine odobreni su i projekti od gotovo milion eura za ublažavanje posljedica pandemije Covid-19.

Ključni ciljevi ovih projekata koji su prva direktna podrška proizvodnji jeste modernizacija i jačanje konkurentnosti primarne poljoprivredne proizvodnje. Podršku poljoprivredncima kroz ove projekte daju i domaće institucije.

OSTOJA ŠINIK, Ministarstvo poljoprivrede Republike Srpske

“Ministarstvo poljoprivrede uključeno je kroz komponentu tehničke pomoći gdje predstavnici Ministarstva direktno učestvuju u kreiranju tekstova javnih poziva, kriterijuma i mjera koje se finansiraju tako i kroz evaluaciju samih projekata tako da i naši službenici stiču znanja koja se primjenjuju u EU”.

U ovom ministarstvu ističu značaj direktnih investicija u proizvodnju, što nije bio slučaj u dosadašnjim projektima EU. Višegodišnje iskustvo u procesu apliciranja za ovakve projekte podrške ima i Privredna komora Republike Srpske, koja takođe nudi tehničku pomoć. Zbog toga značajnim smatraju jačanje kapaciteta samih proizvođača.

VLADIMIR BLAGOJEVIĆ, portparol Privredne komore RS

“Očekujemo da će sa većim brojem projekata koji se odnose na direktnu pomoć privrenicima samim tim i povećati interesovanje privrednika i pojedinačnih proizvođača. Naravno da je jako važno da u tom procesu jačamo kapacitete privrednih društava kako bi oni mogli da apliciraju i prođu na tim projektima”.

Kada je riječ o projektima podrške isključivo poljoprivrednicima koje nudi EU, nadležni ističu i program “EU4agri”. Do 2024. godine za modernizaciju poljoprivredno-prehrambenog sektora, otvaranje novih i zadržavanje postojećih radnih mjesta te podršku oporavku od krize prouzrokovane COVID-19 virusom biće izdvojeno 20 miliona eura od čega 14,8 miliona bespovratne pomoći.