Koliko je ekonomska kriza uzela maha, najbolje pokazuju primjeri na lokalnom nivou. Budžeti lokalnih jedinica samouprave u Republici Srpskoj samo po osnovu prihoda od PDV-a, kao posljedice koronavirusa, zabilježili su pad od 35 odsto. Ne preostaje im ništa drugo, nego da oporavak planiraju novim kreditnim zaduženjima.

Unutrašnji dug opština i gradova prošle godine iznosio je 316 miliona maraka. U ovom trenutku, kažu u Ministarstvu finansija Republike Srpske, nemaju informaciju koliko je ovaj dug rastao. Trend rasta duga lokalnih zajednica iznosio je tri odsto više u odnosu na prethodni referentni period. Lokalne zajednice i bez krize uzrokovane pandemijom koronavirusa imaju problem sa finansijama.

LJUBIŠA ĆOSIĆ, predsjednik Saveza opština i gradova Republike Srpske

“U ovom periodu od osam mjeseci možemo reći da lokalne zajednice bilježe pad poreskih i neporeskih prihoda. U tom najkritičnijem trenutku, odnosno u polovini marta i aprilu i prvih deset dana maja imali pad skoro nekih 40 odsto prihoda od indirektnih poreza. Ono što je dobro, prihodi od direktnih poreza se drže otprilike na istom nivou. Međutim, treba reći da u strukturi
naših prihoda u lokalnim zajednicama prihodi od PDV dominiraju i do 6o odsto, čak u nekim malim lokalnim zajednicama do 80 posto”.

U padu su i prihodi od prodaje zemljišta, renti, uređenja komunalnih taksa i naknada. Ipak, lokalne zajednice ne odustaju od kapitalnih projekata pa i dalje posežu za reprogramom starih, ali i dizanjem novih kredita. Iz Saveza gradova i opština ističu da se bez prethodne namjere zadužilo dvadesetak lokalnih zajednica.

IGOR RADOJIČIĆ, gradonačelnik Banjaluke

“Mi smo imali rebalans budžeta u Banjaluci već nedavno. Procjena je da će u ovoj godini pad poreskih i neporeskih prihoda biti negdje između 15 i 20 posto u odnosu na prvobitni plan ili u odnosu na prošlu godinu. To znači, konkretno za grad Banjaluku, da je moguć gubitak od dvadesetak miliona maraka, svi sektori su doživjeli ozbiljne probleme”.

ZORA VIDOVIĆ, ministrica financija RS

“Mislim i da na nivou lokalnih zajednica resursi se moraju daleko bolje koristiti i ostvarivati daleko veće prihode. Kada je u pitanju porez na nepokretnosti, nisu lokalne zajednice baš raspoložene da prijavljuju svoje nekretnine i da za to naplaćuju poreze. Ja to znam iz iskustva, a vidim da se to provlači i u ovoj godini. U ovoj godini prva rata poreza na nepokretnosti
prolongirana je do 30. septembra, zato u devetom mjesecu imamo taj porez veći 20 odsto u odnosu na prethodnu godinu”.

Vlada RS je iz kreditnih sredstava od MMF-a odobrila 30 miliona maraka za pomoć budžetima gradova i opština, a prema koeficijentima za raspodjelu PDV-a u cilju suzbijanja posljedica pandemijom koronavirusa. Na račun Vlade RS stigle su brojne kritike da je pomoć dijelila prema političkim opcijama, a najavljene su i tužbe.