Ombudsmani za ljudska prava Bosne i Hercegovine pozivaju sve osnovne i srednje škole u Bosni i Hercegovini da na početku svake školske godine utvrde jasne kriterijume za izbor najboljeg učenika generacije, sistem bodovanja i primjenu zakonskih i podzakonskih propisa (podrazumijeva se da se isti ne mijenjaju tokom školske godine što je čest slučaj).

Poziv su uputili prof.dr Ljubinko Mitrović, dr Jasminka Džumhur i Nives Jukić i Ombudsman za djecu Republike Srpske, Dragica Radović.

U svom dosadašnjem radu Ombudsmani su uočili da se određeni broj žalbi tiče povrede prava djece u osnovnim i srednjim školama u postupku izbora učenika generacije.

Ombudsmeni stoga smatraju da je od izuzetne važnosti da se više vodi računa o definisanju svih formalnih uslova za izbor učenika generacije, te da se svi pridržavaju pozitivnih zakonskih i podzakonskih propisa, ali i da se postupci izbora učenika generacije vode transparentno, uz aktivno učešće djece i njihovih roditelja, pri čemu se uvijek treba rukovoditi najboljim interesom djeteta. Prema mišljenju Ombudsmena postupanjem škola na ovaj način izbjegla bi se ugrožavanja i kršenja prava djeteta, posebno uzimajući u obzir da postoje primjeri kada djeca izražavaju visok stepen zabrinutosti i anksioznosti.

Ombudsmani podsjećaju da je pravo djeteta na obrazovanje od izuzetne važnosti za uživanje svih drugih prava i sloboda, i to: građanskopolitičkih, ekonomsko-socijalnih, kulturnih prava i sloboda svakog lica, te da ima veliku ulogu u očuvanju kulturnog i nacionalnog identiteta, a princip najboljeg interesa djeteta zahtijeva od svih organa nadležnih za procese obrazovanja u Bosni i Hercegovini da preduzmu napore koji će rezultirati uspostavljanjem okruženja koje podržava ličnost učenika, uz odsustvo bilo kakvog oblika diskriminacije.

Ombudsmani ističu da djeca kroz obrazovni sistem razvijaju osjećaj za vlastitu kulturu i pripadnost svojoj zajednici, odnosno društvenoj grupi, prihvatajući norme i vrijednosti društva u kojem odrastaju zbog čega je neophodno da djeci pružimo primjere dobrog postupanja i dobre prakse.