Ljudi iz Bosne i Hercegovije mogu pokrenuti postupak pred Evropskim sudom za ljudska prava zbog glorificiranja ratnih zločinaca i negiranja genocida, ali taj postupak moraju da pokrenu prije svega u Bosni i Hercegovini u skladu sa svim pravilima koja su propisana Evropskom konvencijom, a to jeste da se postupak prije toga okonča, ukoliko je to moguće pred domaćim sudskim sistemom, kaže za BHRT sudija Evropskog suda za ljudska prava Faris Vehabović.

Vehabović u intervjuu „Jedan“ ističe kako sudska praksa Evropskog suda za ljudska prava vrlo jasno ukazuje na to da glorificiranje, ne samo ratnih zločina, već bilo kojih zločina i davanje bilo kakvih nagrada kroz ordenje, penzije, plate, bilo kakve beneficije državne, ili oslobađanje izvršavanja dijela kazne ljudi koji su počinili zločine, može državu dovesti u sukob sa Evropskom konvencijom o ljudskim pravima i osnovnim slobodama.

INTERVJU „JEDAN“ JE NA PROGRAMU BHT1 VEČERAS OD 20 SATI

Sudija Vahabović navodi primjer presude Evropskog suda za ljudska prava koja još nije pravomoćna, a odnosi se na slučaj kada je na obuci u Mađarskoj jedan azerbejdžanski vojnik ubio jednog jermenskog vojnika, a drugog pokušao da ubije. Nakon što je odslužio dio kazne zatvora u Mađarskoj, izručen je Azerbejdžanu da nastavi služenje ostatka zatvorske kazne u svojoj zemlji.

„Međutim, odmah po dolasku u Azerbejdžan dočekan je kao ratni heroj, uz počasti, uz ordenje, uz dodjelu stana, isplatu neisplaćenih plata i naravno Evropski sud je u odlučivanju po predmetu ovih ljudi iz Jermenije utvrdio povredu prava iz Evropske konvencije i naložio odgovarajuće mjere“, govori za BHRT Vehabović.

Moguće je pomiriti etnički i građanski koncept

Faris Vehabović smatra da je apsolutno moguće pomiriti etnički i građanski koncept u zakonodavstvu jedne države, a kao primjer navodi brojne evropske zemlje, koje su gotovo sve multietničke.

„U Francuskoj koja ima 66 ili 67 miliona stanovnika, imate najmanje sedam ili osam miliona ljudi koji nisu orginalno, da tako kažem, niti etnički niti religijski u skladu sa nekim uobičajenim, da se šaljivo izrazim, francuskim standardima. I naravno da oni uživaju jednaka prava kao i svaki građanin Francuske“, ističe Vehabović.

Faris Vehabović kaže da Bosni i Hercegovini treba omogućili da bude funkcionalna država i izbjeći blokade. Treba imati parlament koji bi se, kako kaže, birao kao i svaki drugi predstavnički dom, dom građana, koji bi nosio glavnu zakonodavnu ulogu. Treba imati i Vijeće naroda koje bi se brinulo o zaštiti prava kolektiviteta, odnosno prava konstitutivnih naroda, kolektiviteta generalno i bilo isključivo vezano za ono što zaista i jesu prava tih kolektiviteta i ne bi prelazili preko crte funkcionalnosti države.

„Vi u Bosni i Hercegovini imate jedan trend koji očito nije na liniji mirenja svih ovih elemenata već stoji na stanovištu isključivosti, gdje se hoće samo uvođenje novih blokada što u suštini predstavlja pravi cilj i namjeru tih politika, da se Bosna i Hercegovina predstavi kao jedna nefunkcionalna država, što svakako, sa ovakvim nadležnostima, ona u dobroj mjeri i jeste. Sa ovim novim prijedlozima bi bila jedan nemoguć slučaj i u suštini to je ono o čemu se u ovoj priči radi“, kategoričan je Faris Vehabović.

Uloga VSTV-a trenutno u BiH?

Formiranje Visokog sudskog i tužiteljskog vijeća Bosne i Hercegovine je bilo na početku dobro zamišljeno i trebalo je da to bude svijetli primjer jedne temeljite reforme pravosuđa, smatra Vehabović.

„Vremenom se pokazalo da je to sistem u koji je moguće bilo ubaciti jedan krivi element koji može dovesti gotovo do raspada čitavog sistema. Što, ustvari, govori da taj sistem koji je uspostavljen na početku i nije bio toliko dobar, ukoliko može da ga razvali jedan čovjek, odnosno jedna grupa okupljena oko jednog čovjeka“, kaže Vehabović.

Vijeće ministara BiH je 23. juna usvojilo Nacrt Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o VSTV-u, koji nisu podržali predsjedavajući Vijeća ministara Zoran Tegeltija (SNSD) i ministar Staša Košarac (SNSD). Prema Tegeltijinim tvrdnjama Nacrtom se daju ovlaštenja VSTV-u za istražilačke poslove, među kojima i organiziranje posebnog odjeljenja za ispitivanje porijekla imovine. Vehabović smatra da to nikome ne bi trebalo da smeta.

„Mislim da je zaista i dobar trenutak da se desi promjena koja se duži niz godina zagovara a to je odvajanje visokog sudskog od visokog tužilačkog vijeća, manje više isključivanje advokata iz procesa odlučivanja, isključivanje politike u potpunosti iz procesa odlučivanja u okviru Visokog sudskog i tužilačkog vijeća. Dakle, pravljenje Vijeća jednom zaista profesionalnom institucijom koja bi se bavila i u kojoj bi participirali isključivo ljudi koji učestvuju u sudskom postupku, bez advokata koji naravno imaju svoj vrlo konkretan interes, zbog čega ne treba da participiraju u Viskom sudskom i tužilačkom vijeću“, govori sudija Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu Faris Vehabović.