Uvoz voća i povrća u Republiku Srpsku duplo je veći od izvoza, a domaći voćari i povrtlari gube bitku s inostranim tržištem zbog slabog roda, nedovoljnih podsticaja, ali i nelojalne inostrane konkurencije. Samo u prošloj godini, u Bosnu i Hercegovinu uvezeno je 317 miliona maraka voća i povrća.

Koliko radite, koliko ulažete, toliko i na kraju dobijete, kaže diplomirani inžinjer poljoprivrede Boris Tadić, vlasnik tri hektara voćnjaka u Ramićima, nedaleko od Banjaluke . Zadovoljan je godišnjim prinosom od 35 tona krušaka i trešanja. Smatra da moraju pojačati provjere koliko su realne cijene na uvoznim fakturama, ali i analize na pesticide kako bi bio spriječen uvoz voća sumnjivog kvaliteta.

BORIS TADIĆ, inžinjer poljoprivrede

„Mislim da bi podsticaji u investicijama naročito kapitalnim sa sadašnjih 30 odsto trebalo da idu na 50 odsto i tada bi bili konkurentniji u odnosu na evropske proizvođače.“

Mraz i grad prošle godine utištili su 300 hektara voćnjaka u Republici Srpskoj i smanjili rod za 50 odsto od očekivanog. Kamen spoticanja za voćare u Republici Srpskoj je nelojalna, inostrana konkurencija.

DRAGOJA DOJČINOVIĆ, predsjednik Udruženja voćara u Republici Srpskoj

Iz jako razvijenih zemalja kao što su Italija i Poljska dobijemo voće sumnjivog kvaliteta i zato su dosta niske cijene, jer stoje u hladnjačama po dvije godine.“

Premija Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske za voćare i povrtlare je 4,5 miliona na godišnjem nivou i još toliko drugih mjera podrške. Resorni ministar ističe da je fokus da se domaći proizvođači povežu sa prerađivačkim kapacitetima.

BORIS PAŠALIĆ, ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede

“Ove godine Pravilnikom za podsticaje smo povećali sredstva za 5-6 odsto i obezbijedićemo premiju po proizvedenom koligramu voća ili povrca, zavisno od cijene na tržistu, ali i nabavka mehanizacije fiksni povrat 30 odsto od cijene.”

Domaći proizvođači ne dobijaju subvencije za izvoz, za razliku od drugih zemalja, a plaćaju carinu pri izvozu što ih stavlja u neravnopravan položaj. Apeluju na potrošače da kupuju domaće, jer je zdravije, kvalitetnije iako nije jeftinije u odnosu na uvezeno voće i povrće.