Ukupna zaduženost opština i gradova u Republici Srpskoj u prvom kvartalu ove godine iznosila je 352,82 miliona maraka, što je za gotovo 50 miliona više u odnosu na isti period godinu ranije. Rekorderi su Sokolac, Bileća, Jezero, Kozarska Dubica i Novo Goražde. Visoko na listi nalazi se i Bijeljina, gdje je prošle godine za svega nekoliko mjeseci grad zadužen za novih 20 miliona KM.

“Desetak posto smo mi zaduženi iduće godine, ali ovi krediti koje smo podigli prošle godine, oni su još u grejs periodu. Iduće godine kad krenu i ti, mi ćemo imati nekih 14 odsto zaduženja, što je četiri odsto manje u odnosu na to što možemo imati, 18 odsto”, kaže gradonačelnik Bijeljine Mićo Mićić.

Budžetom za narednu godinu nisu planirana nova zaduženja, a za otplatu postojećih biće izdvojeno oko 3,5 miliona maraka, što je oko 30 maraka po glavi stanovnika. To je izazvalo velike polemike u gradskom parlamentu.

“Povećana sredstva kada je u pitanju budžet za 2021. godinu, za otplatu kredita što znači da će se u narednoj godini samo povećati iznosi koji se odnose na kredite, nemamo dodatna sredstva”, ističe Slaviša Marković, odbornik u Skupštini grada Bijeljina (PDP).

Analitičari smatraju da zaduživanje nema ekonomsko opravdanje i da nikada nisu usmjereni razvoju.

“Dugovi idu u potrošnju a ne proizvodnju, zadužuje se vlada, zadužuju se opštine i glavna njihova funkcija je politički sadržaj. Oni nemaju nikakvo ekonomsko opravdanje”, kaže ekonomski analitičar Aleksa Milojević.

U lokalnim zajednicama nemaju takav stav.

“Lokalna zajednica teško iz budžeta može da radi jake kapitalne investicije, zato što budžet nije ni planiran za to”, ističe Mićić.

Jedino rješenje je ograničiti procenat zaduživanja i time spriječiti podizanje novih i nepotrebnih kredita, smatra Milojević. Međutim, o promjeni u tom smjeru nadležni još uvijek ne razmišljaju. Sredinom godine savez opština i gradova Republike Srpske najavio je da će uputiti inicijativu Vladi entiteta da poveća dozvoljeni procenat zaduženosti lokalnih zajednica za 18 na 25 odsto.

“Iz trećine da se dug vrati, a da dvije trećine služi za razvoj. Ne može se odrediti granica duga u odnosu na visinu budžeta, nego na visinu otplate”, kaže Milojević.

I dok, s jedne strane, rekorderi po zaduženosti izdvajaju milione za vraćanje kredita, od 64 lokalne zajednice samo četiri uopšte nemaju zaduženja – Vukosavlje, Istočni Drvar, Istočni Mostar i Rudo.